MEDITATIE en MYSTIEK

Artikel:

Peter Sloterdijk: 
'Ik zeg u: de crisis zal een nieuwe elite brengen'

Anna Luyten

Wie echt is geraakt, wordt een ander mens. Dat gebeurde bij de dichter Rainer Maria Rilke. En soms moet een mens herinnerd worden aan zijn tekortkomingen om zich er tegen te verzetten. Ook dat overkwam Rilke. In de zomer van 1906, enkele maanden na de dood van zijn vader, schreef de toen eenendertigjarige dichter het sonnet Archaischer Torso Apollos, het openingsgedicht van de aan de beeldhouwer Rodin opgedragen bundel Neue Gedichte (1908).

In het gedicht beschrijft Rilke hoe hij tijdens een bezoek aan het Louvre voelt hoe een bijna 2500 jaar oud en zwaar beschadigd Grieks standbeeld hem dwingend toespreekt. Het antieke beeld van Apollo heeft geen hoofd meer, de geslachtsdelen ontbreken. Rilke staat voor een steen. De steen legt hem iets op. Ondanks het ontbreken van een gezicht, voelt hij toch de bevelende blik: ‘Er is geen plekje van dit beeld dat jou niet ziet.’ De schoonheid van het beeld overweldigt hem zozeer dat hij van Apollo een oproep tot verandering voelt uitgaan: Du mußt dein Leben ändern. Je moet je leven veranderen.
Lees verder

Poëtische Overpeinzingen

Klik op de Afbeelding

Boekentip

Paulus mysticus

Jo Tigcheler

Soepel geschreven inleiding in de brieven van Paulus, die veel toegankelijker worden als je ze niet leest als theologische verhandelingen maar als mystiek bewogen en spontane reacties op concrete gebeurtenissen.

De apostel Paulus is een omstreden figuur in de kerk. Ten onrechte, zo blijkt uit dit boek. Zijn teksten blijken goed beschouwd lang niet zo star en ondoordringbaar te zijn als ze lijken, en zijn standpunten lang niet zo reactionair. Nieuw Testamineticus Jo Tigcheler bespreekt in een elftal betrekkelijk korte hoofdstukken steeds een aantal Paulusteksten, en laat zien dat daaruit geen starre theoloog spreekt, maar een maatschappelijk betrokken mysticus. Zie Uitgeverij Kok

Artikel

Problemen op het spirituele pad

Kees Aaldijk

Chögyam Trungpa Rinpoche gaf eens een lezing in Berkely over spiritueel leven. “Wie van jullie begint er net op het spirituele pad” vroeg hij zijn toehoorders. Enkele mensen staken hun hand op. “Dan stel ik voor dat jullie nu weggaan”, zei de monnik. “Bij de uitgang kun je je geld terugkrijgen. Het spirituele pad is namelijk veel moeilijker dan je je kunt voorstellen en het is daarom verstandiger om er maar helemaal niet aan te beginnen.” Spiritualiteit lijkt misschien een onschuldige bezigheid; een vorm van ontspanning misschien. Maar schijn bedriegt. Wanneer je je op het spirituele pad begeeft, dan kun je met ernstige problemen worden geconfronteerd. Lees verder

Tekst

Turn Your Thinking Upside Down

Pema Chödrön

On a very basic level all beings think that they should be happy. When life becomes difficult or painful, we feel that something has gone wrong. This wouldn’t be a big problem except for the fact that when we feel something’s gone wrong, we’re willing to do anything to feel OK again. Even start a fight.

According to the Buddhist teachings, difficulty is inevitable in human life. For one thing, we cannot escape the reality of death. But there are also the realities of aging, of illness, of not getting what we want, and of getting what we don’t want. These kinds of difficulties are facts of life. Even if you were the Buddha himself, if you were a fully enlightened person, you would experience death, illness, aging, and sorrow at losing what you love. All of these things would happen to you. If you got burned or cut, it would hurt.

But the Buddhist teachings also say that this is not really what causes us misery in our lives. What causes misery is always trying to get away from the facts of life, always trying to avoid pain and seek happiness—this sense of ours that there could be lasting security and happiness available to us if we could only do the right thing. Lees verder

Tekst:

De zeven gaven van de Geest bij Jan van Ruusbroec

Kick Bras

Mystieke wijsheid is een gave van de Geest, die zich ontplooit in een levenslang omvormingsproces. Het vraagt van een mens volkomen toewijding aan het innerlijk proces, maar het echte werk wordt gedaan door een kracht die jezelf te boven gaat. En hoewel de geloofsgemeenschap je daarbij helpen kan, vraagt het ook om de moed je eigen weg te gaan en je te ontworstelen aan conventionele en routineuze godsdienstigheid. Deze hoogst persoonlijke weg kan je in conflict brengen met het kerkelijke instituut, maar bezwijk niet voor de verleiding alleen jezelf tot maatstaf te nemen. Want de gaven van de Geest bevrijden je van de claims van het ego, en verbinden je met de Bron van het bestaan, die ons allen verbindt en die groter is dan ons denken en voorstellen. Het inzicht dat mensen zo verwerven is niet een buitengewone kennis van bovenaardse zaken, maar een van binnenuit proefondervindelijke omgang met het goddelijk Mysterie, dat Geheim blijft en tegelijk zich zo nabij toont, dat ze er in liefde één mee worden. Dat is in het kort de boodschap die Jan van Ruusbroec brengt in zijn ontvouwing van de zeven gaven van de Geest. Lees verder

Prachtig Boek

Het wonder van de taal

Eugen Rosenstock-Huessy

De taalfilosofie van Rosenstock is even eenvoudig als verstrekkend: taal ontstaat als je antwoord moet geven. Daarmee is deze taalfilosofie een actueel appel en geeft ze een fundamentele beschouwing over het spreken van de mens. Zoals elke tekst van Rosenstoch Huessy is ook dit boek met vaart, hartstocht en grote eruditie geschreven. Rudolf Kooiman vertaalde dit werk.

The origin of speech, zo luidt de oorspronkelijke titel van dit boek, met een knipoog naar Darwins The origin of species. De oorsprong van de mens ligt in de taal- en niet alleen ver weg in een geschiedenis van evolutie. Het evenement van de oorsprong van de mens voltrekt zich dagelijks in de taal. Als mensen in impasses een nieuw begin vinden, hebben ze nieuwe woorden en taal voor elkaar nodig. Dat er in een crisis, in een oorlog of revolutie zo'n verlossend woord kan worden gevonden en mensen 'on speaking terms' komen, is een 'wonder'. In dat wonder hebben de taal en de menselijkheid haar oorsprong; altijd al gehad. In 'Het wonder van de taal' nodigt Rosenstock-Huessy de lezer uit, nu klassieke instituten naar de achtergrond treden, actief een nieuwe periode in de geschiedenis te betreden. Bron: Uitgeverij Skandalon

Prachtige Tekst

Waar is de bezielende liefde die mij voor de dood schadeloos zal stellen?

Ton Lathouwers

Deze regel is afkomstig van de Franse schrijver de Saint-Exupery. Maar ze is niet afkomstig uit De Kleine Prins, het boekje dat iedereen kent.

Het werk van deze auteur is voor mij altijd een belangrijke leidraad geweest. Een van de hoofdstukken in mijn boek Meer dan een mens kan doen is aan hem gewijd. Ook daarin ging het over de liefde. En ik kom er ook deze keer weer bij uit, nu ik opnieuw over de liefde moet schrijven, misschien wel het moeilijkste onderwerp om iets zinnigs over te zeggen. Toen ik voor de boeddhistische televisie daarover onlangs een gesprek had met Lucia Rijken de wereldkampioene kickboksen, was haar eerste vraag aan mij, even direct als spontaan: 'wat is liefde voor jou?' En mijn even directe en spontane antwoord was eruit voor ik het besefte: 'ik weet het niet'. Bij dit antwoord wil het ook hier laten.

Wie ik hier wel uitvoerig aan het woord wil laten is de Saint-Exupery. Omdat ik bij hem een van de meest aangrijpende en meest authentieke getuigenissen heb gevonden over liefde en niet-weten. Die samenhang tussen liefde en niet-weten blijkt meteen al uit de bovenstaande titel: die is door de schrijver bewust als vraag geformuleerd. En die vraag ligt dicht bij de onmogelijke vraag of fundamentele koan van Hisamatsu: Als niets wat je doet werkt, wat ga je dan doen? Lees verder

Boekentip

Breng me de neushoorn
En andere zen-koans die je leven zullen veranderen

John Tarrant

Koans zijn spirituele hersenkrakers, bedoeld om persoonlijke groei te bevorderen. Ze komen uit de zen-traditie en zijn vaak al eeuwen oud. Soms zijn het korte zinnen, maar ze kunnen ook uit dialogen of anekdotes bestaan, meestal tussen een zenmeester en zijn leerling. De titel slaat op een anekdote waarbij de leerling tegen zijn meester zegt dat de neushoornwaaier kapot is. Wat zal hij doen? 'Breng me dan maar de neushoorn,' is het droge antwoord van zijn meester. Dit geeft het verrassingselement van koans goed weer, door westerlingen ook wel getypeerd als 'thinking out of the box'.
Zie uitgeverij Servire